سرزمین طلای سرخ زعفران

اینجا بازفرصتی است که شمارا به سفر پرراز یک هدیه هزارساله ،ارزانی موهبیت طبیعی به این دیار پهناور بکشانیم ! این نعمت چیزی جز طلای سرخ (زعفران) ،ادویه گرانبهای ایرانی نمی باشد.
براساس پژوهش و گمان عده ای زبان شناسان واژه زعفران برگرفته از زرپران به معنی گلی که کلاله آن هم ارزش زر و طلا است می باشد !
در منابع زبان پهلوی واژه کرکم برای زعفران بکار گرفته شده است .
قدمت زعفران این ملکه ادویه ها به سالهای پیش از میلاد مسیح باز می گردد ،در نبشته های تاریخی آمده است که ایرانیان نخستین قومی بوده اند که این گیاه ارزشمند را شناخته و به کشت و پرورش آن همت گمارده اند و در پاره ای از  شواهد تاریخی  مهد اصلی این گیاه دامنه کوههای الوند ،درهمدان وبطور کلی غرب فلات ایران عنوان شده است ودرپاره ای دیگرخاستگاه این گیاه را مناطق وسیعتری از کره زمین شامل یونان،ترکیه، آسیای صغیر و ایران ذکر شده است.
درایران باستان و با شروع عصر هخامنشیان بدلیل اهمیت کشاورزی همچون رکن اقتصادی جامعه ،پرورش زعفران مرسوم گشت و از این گیاه در مواردمختلف بهره برده شد و با ذوق و سلیقه ایرانی در پیرایش گٍرده های نان و معطر کردن غذاها و بعنوان بوی خوش در کنار دیگر عطرها یا وسیله بزک بانوان درباری ویا در کنار زر و درهم همچون تحفه ای گرانبها در طبق بخشش نهاده ویا به یمن قدم مهمانان درباری در مراسم زعفران پاشی به رسم خوش آمدگوئی ایراانی بهره برده شد و حتی در نوشته های کلاسیک جهان اشاره به حاشیه های زعفرانی رنگ جوراب داریوش کبیر شده است.
با تهاجم اعراب سفر تاریخی این ادویه گرانبها به دیار مرکزی ایران ازجمله اصفهان ،قم آغاز شد تا اینکه حدود هشت قرن پیش در شرق ایران و درحوالی خراسان مرکزی مکانی امن یافت و به طبیعت خشک وکم باران وزمستان سردوتابستان گرم خو گرفت و بدست پرتوان مردمان آن دیار پرورش یافت و همچون رمزی گرانبها از نسلی به نسل دیگر به میراث رفت.
با شروع دوره ساسانیان و پا گرفتن کیمیاگری ایرانی ،معجونی از ادویه های مقوی بسان :زعفران،هل،دارچین تهیه میشد و بعنوان داروی رفع خستگی بزرگان تجویز می گشت ودرهمین دوران علاوه برمصرف خوراکی ،درمانی ،آرایشی درصنعت رنگرزی الیاف پارچه وابریشم و فرش،خطوط زیور لباس بزرگان بکار رفت وحتی آمده است که نامه های درباری برکاغذهای آغشته به گلاب وزعفران نگاشته می شدودرتذهیب وتشعیربکارگرفته شدوشایدبرباورخوش یمن بودن وارزش آن مهریه دختران ایرانی گشت!
با حمله مغول به ایران زعفران به سرزمین خاور دور راه یافت و با لشکر کشی های مسلمانان به کشمیر و هندوستان ,وارد شد و علاوه بر مصارف خوراکی خال پیشانی زنان هندو گشت.
در قرن سیزدهم میلادی این مارکوپولو بود که برای اولین بار راه ورودادویه های شرقی از جمله زعفران را به غرب گشود.
امروزه مناطق مختلفی در ایران به کشت این گیاه گرانبها مشهور می باشند ازجمله سرزمین های خراسان مرکزی شامل:قائنات،گناباد،بیرجند،فردوس یا مرند در شمال غرب آذربایجان شرقی یا استهبانات فارس و مناطقی در استان یزد.۷۵%تا ۸۰%صادرات زعفران منحصر به ایران بوده و مابقی به اسپانیا،یونان،مراکش،هند،افغانسان می باشد.
زعفران درطب عوام ایرانی بعنوان آرام بخش ،ضد اسپاسم،اشتها اور،مقوی معده ،نشاط آور کاربرد دارد و به سبب ایجاد رنگ شادو طعم خوش درغذاها، بوفور در انواع خوراک های ایرانی از جمله :
پلوها،شیرینی های سنتی ،خورشت ها،… از دیرباز به مصرف می رسیده است و طعم خوش و ماندگار آنها همواره ذائقه ها را تحریک می کند.
زعفران که شایدهرکیلوی آن گرانتر از الماس باشد پیوسته وسیله ای جهت سوجوئی غیر اخلاقی سوداگران بوده و با ادغام آن با گیاه گل رنگ که شباهت زیادی به زعفران  داشته جهت بهره بالاتر سود جسته اند .
بهترین زعفران همچون رشته نخ قرمز رنگی است که پائین آن سفید و نیمه بالاتر قرمز می باشد و این گل سلامتی از دیرینه ها همچون یک میراث فرهنگی جانداربه همت و دست پر توان زعفران کار ایرانی پیوسته زنده مانده است ! 
 لاله شفیعی : عضو انجمن بین المللی مدیریت هتلداری  کیان مدرس کافی شاپ ، قنادی ، آشپزی ، انستیتو آفتاب پارسه شیراز
كليه حقوق اين سايت متعلق به موسسه مدیریت هتلداری کیان  شماره ثبت ۱۶۵۷ مورخ ۲۳/۰۶/۱۳۸۴ می باشد هرگونه انتشار مجدد،استفاده و کپی برداری درسایتهای اینترنتی ،نشریات ،آموزشگاه ها وغیروبدون دریافت مجوز کتبی پیگرد قانونی دارد

درباره نویسنده
اصغر ژیان دربندی کارشناس و متخصص امور هتلداری با 50 سال سابقه درصنعت هتلداری / مولف کتابهای تکنیک هتلداری٬اصول هتلداری.دانش هتلداری تنها منابع هتلداری٬بیش از 2000 صفحه مقاله درارتباط باصنعت هتلداری وکترینگ درنشریات کشور و ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *